Plama pod zaparkowanym samochodem bywa niegroźna, ale może też zapowiadać poważną awarię. Kolor, zapach i konsystencja płynu pozwalają zwykle szybko ustalić, skąd on pochodzi i jak pilna jest reakcja.
Jak prawidłowo obejrzeć plamę
Zanim zaczniesz zgadywać, zbierz informacje. Połóż pod autem kawałek białego kartonu lub kartkę papieru i zostaw na kilka godzin albo na noc. Na jasnym tle kolor widać znacznie wyraźniej niż na asfalcie czy kostce.
Zwróć uwagę na kilka rzeczy:
- kolor – czy jest przejrzysty, żółtawy, brązowy, zielony, różowy, czerwony, czy prawie czarny,
- konsystencję – czy płyn jest wodnisty, oleisty, czy lepki,
- zapach – słodkawy, spalenizna, paliwo,
- miejsce plamy – pod przodem, środkiem lub tyłem auta, bliżej koła czy pośrodku.
Pamiętaj, że miejsce plamy to tylko wskazówka. Płyn może spływać po osłonach i kapać kawałek dalej od miejsca, w którym faktycznie wycieka.
Co oznacza kolor plamy
Przezroczysta, wodnista plama
Najczęściej to woda skroplona z klimatyzacji, szczególnie latem, i zwykle nie jest to powód do niepokoju. Kropi zwykle pod przednią częścią, po prawej stronie. Woda nie ma zapachu i nie jest śliska. Jeśli płyn jest przezroczysty, ale śliski i ma charakterystyczny zapach, może to być płyn hamulcowy lub paliwo – wtedy sprawdź go dokładniej.
Zielona, różowa, niebieska lub pomarańczowa plama
To zazwyczaj płyn chłodniczy. Kolor zależy od producenta i rodzaju płynu, dlatego sam odcień nie jest pewnym wskaźnikiem. Charakterystyczny jest słodkawy zapach. Wyciek chłodziwa grozi przegrzaniem silnika, a to może skończyć się kosztowną naprawą, np. uszkodzeniem uszczelki pod głowicą. Nie jedź z ciągle spadającym poziomem płynu i nie otwieraj korka chłodnicy ani zbiorniczka na gorącym silniku, bo grozi to poparzeniem.
Brązowa lub czarna oleista plama
Świeży olej silnikowy jest jasnobursztynowy, z czasem ciemnieje do brązowego i czarnego. Plama zwykle znajduje się pod silnikiem. Palcami wyczujesz śliską, oleistą substancję. Drobny przeciek można obserwować i kontrolować poziom oleju bagnetem, ale rosnąca plama albo zapalona kontrolka ciśnienia oleju oznaczają, że auto nie powinno jechać dalej.
Czerwona lub różowawa plama
Czerwony, rzadziej różowawy płyn to często olej przekładniowy automatycznej skrzyni biegów lub płyn wspomagania kierownicy. W niektórych autach taki kolor może mieć także płyn chłodniczy, więc zapach i miejsce wycieku mają duże znaczenie. Wyciek z okolic skrzyni lub przekładni warto zgłosić do mechanika, bo zbyt niski poziom oleju może uszkodzić podzespoły.
Żółtawa lub jasnobrązowa, śliska plama
Może to być płyn hamulcowy. Świeży jest zwykle przezroczysty lub lekko żółtawy, a z czasem ciemnieje. Wyciek najczęściej widać w okolicy kół lub pod pedałem hamulca. To sytuacja pilna: jeśli pedał hamulca robi się miękki, wpada głębiej niż zwykle albo spada poziom płynu w zbiorniczku, nie jedź samochodem, tylko wezwaj pomoc drogową.
Niebieskawa lub inna kolorowa plama o zapachu detergentu
Zwykle jest to płyn do spryskiwaczy. Wycieka z zbiorniczka, przewodów lub dysz. Sam w sobie nie jest groźny dla bezpieczeństwa jazdy, ale brak płynu bywa uciążliwy, zwłaszcza zimą i jesienią.
Plama o zapachu paliwa
Benzyna jest przezroczysta i szybko paruje, a olej napędowy jest nieco oleisty i ma żółtawy odcień. Zapach jest wyraźny i ostry. Wyciek paliwa to zagrożenie pożarowe, dlatego nie uruchamiaj silnika, nie pal w pobliżu i jak najszybciej skontaktuj się z warsztatem lub pomocą drogową.
Które wycieki są pilne
Nie każda plama wymaga natychmiastowej reakcji, ale niektóre powinny skłonić do rezygnacji z jazdy. Za pilne uznaj:
- wyciek płynu hamulcowego lub objawy osłabienia hamulców,
- wyciek paliwa lub wyraźny zapach benzyny albo oleju napędowego,
- szybko spadający poziom oleju przy zapalonej kontrolce,
- wyciek płynu chłodniczego z jednoczesnym wzrostem temperatury silnika,
- duże, szybko powiększające się kałuże dowolnego płynu.
Wolniejsze, niewielkie przecieki, takie jak lekkie pocenie się uszczelki, można zwykle obserwować, ale nie warto ich lekceważyć. Regularnie sprawdzaj poziomy płynów i notuj, jak szybko ubywają.
Co zrobić po zauważeniu plamy
- Sprawdź poziomy płynów: oleju, chłodziwa, hamulcowego, wspomagania i spryskiwaczy, na zimnym silniku i na równym podłożu.
- Zrób zdjęcie plamy na kartonie oraz zanotuj, gdzie i kiedy się pojawiła.
- Nie dolewaj na oślep przypadkowych płynów. Używaj tych, które zaleca producent w instrukcji obsługi.
- Jeśli nie masz pewności, skonsultuj się z mechanikiem. Zdjęcie i opis objawów znacznie przyspieszą diagnozę.
Pamiętaj też o środowisku. Oleje i inne płyny eksploatacyjne są szkodliwe dla gleby i wód, dlatego rozlane substancje wchłaniaj sorbentem, a zużyte płyny oddawaj do punktu, który je przyjmuje. Zasady ich utylizacji mogą się różnić w zależności od gminy, więc warto sprawdzić aktualne informacje.
Kolor plamy to dobry punkt wyjścia, ale nie wyrok. Podobne odcienie mają różne płyny, a z upływem czasu i pod wpływem temperatury ich wygląd się zmienia. Jeśli masz wątpliwości, lepiej poprosić o ocenę fachowca niż ryzykować awarię w trasie.
